AAA
PrintEnglishDownload PDFSitemapContact
24 Vergoedingen na uitdiensttreding
De groep heeft een aantal toegezegd-pensioenregelingen en toegezegde-bijdrageregelingen over de gehele wereld. De middelen daarvoor worden in het algemeen ondergebracht in afzonderlijk beheerde pensioenfondsen. De pensioenregelingen worden in het algemeen gefinancierd uit betalingen door werknemers en de betreffende groepsmaatschappijen. De groep kent bovendien bepaalde aanvullende beloningen in de vorm van regelingen voor medische zorg voor gepensioneerde werknemers in de Verenigde Staten.
De in de winst-en-verliesrekening verwerkte lasten voor pensioenkosten (noot 5) bestaan uit de volgende onderdelen:
 
2007
2006
 
 
 
Toegezegd-pensioenregelingen
11
13
Regelingen voor medische zorg
3
4
Overige pensioengerelateerde uitgaven
3
2
Toegezegde-bijdrageregelingen
25
24
 
 
 
Totaal
42
43
 
 
 
Waarvan de pensioenkosten
betrekking hadden op:
 
 
- Doorlopende activiteiten
42
52
- Bijzondere posten
-
(9)
- Beëindigde activiteiten
-
-
Voor 2008 zullen de kosten van pensioenen en kosten van medische zorg en andere kosten na beëindiging dienstverband, exclusief baten en lasten uit beperkingen van regelingen en uit afwikkelingen, lager zijn dan die van 2007 (€14 miljoen).
In onderstaand overzicht worden de in de balans opgenomen wijzigingen in Vooruitbetaalde pensioenkosten en Verplichtingen inzake personeelsbeloningen weergegeven:
 
2007
2006
 
 
 
Vooruitbetaalde pensioenkosten
918
478
Verplichtingen inzake personeelsbeloningen
(325)
(406)
 
 
 
Stand per 1 januari
593
72
 
 
 
Wijzigingen:
 
 
- Saldo van actuariële baten/(lasten)
146
382
- Personeelskosten
(17)
(19)
- Acquisities en verkopen
2
0
- Werkgeversbijdragen
156
144
- Koersverschillen
7
8
- Overige wijzigingen
0
6
 
 
 
Totaal wijzigingen
294
521
 
 
 
Stand per 31 december
887
593
 
 
 
Waarvan:
 
 
- Vooruitbetaalde pensioenkosten
1.169
918
- Verplichtingen inzake personeelsbeloningen
(282)
(325)
De Verplichtingen inzake personeelsbeloningen ad €282 miljoen (2006: €325 miljoen) omvatten een bedrag van €229 miljoen (2006: €267 miljoen) dat betrekking heeft op toegezegd-pensioenregelingen, €33 miljoen (2006: €33 miljoen) voor regelingen ter vergoeding van medische kosten en overige kosten en
€20 miljoen (2006: €25 miljoen) aan overige pensioengerelateerde uitgaven.
Pensioenen
De groepsmaatschappijen van DSM kennen verschillende pensioenregelingen, die zijn afgestemd op de lokale regelgeving en praktijk in de landen waarin zij actief zijn. Aangezien deze pensioenregelingen zijn aangepast aan de wettelijke kaders, belastingwetgeving, lokale gewoonten en economische situatie in de betreffende landen, varieert de aard van de regelingen van land tot land. De regelingen zijn gebaseerd op lokale wettelijke en contractuele verplichtingen.
Toegezegd-pensioenregelingen (defined benefit plans) zijn van toepassing op bepaalde werknemers in Nederland, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, de Verenigde Staten en Oostenrijk. De rechten die aan deze regelingen kunnen worden ontleend zijn in de eerste plaats gebaseerd op het aantal dienstjaren en de meeste regelingen zijn gebaseerd op het eindloon. De meeste van deze verplichtingen zijn afgefinancierd en overgedragen aan onafhankelijke pensioenfondsen en levensverzekeringsmaatschappijen. De regelingen in Duitsland en Oostenrijk zijn in het geheel niet afgefinancierd en vertegenwoordigen tesamen 4% van de totale verplichtingen ten aanzien van toegezegd-pensioenregelingen.
Vergoedingen na uitdiensttreding hebben te maken met verplichtingen die in de toekomst zullen worden afgewikkeld en waarvoor bepaalde aannames moeten worden gedaan ten aanzien van de hoogte van de verplichtingen en de reële waarde van de fondsbeleggingen. De betrokken lasten dienen toegerekend te worden aan het bij benadering geschatte dienstverband van de medewerkers in overeenstemming met de reglementen van de regelingen en de investeringen en financieringen. Voor de administratieve verantwoording moet het management aannames doen ten aanzien van variabelen als de disconteringsvoet, toekomstige salarisverhogingen, rendement op fondsbeleggingen en toekomstige medische kosten. Het management voert voor belangrijke regelingen tenminste een keer per jaar overleg met externe actuarissen over deze aannames. Veranderingen in deze belangrijke aannames kunnen een significante invloed hebben op de verwachte pensioenverplichtingen, financieringsbehoefte en periodieke kosten.
Onderstaande tabel is een weergave van de wijzigingen in de contante waarde van de toegezegd-pensioenverplichtingen en in de reële waarde van de fondsbeleggingen van de belangrijkste regelingen:
Contante waarde van toegezegd-pensioenverplichtingen
 
2007
2006
 
 
 
Stand per 1 januari
4.906
5.064
Wijzigingen:
 
 
- Servicekosten
92
107
- Interestkosten
224
209
- Werknemersbijdragen
20
19
- Actuariële (baten)/lasten
(541)
(365)
- Beperkingen van regelingen
-
-
- Afwikkelingen
-
(20)
- Lasten over verstreken diensttijd
8
121
- Acquisities/verkopen
28
2
- Koersverschillen op
buitenlandse regelingen
(35)
(20)
- Betaalde uitkeringen
(224)
(212)
- Overige wijzigingen
-
1
 
 
 
Stand per 31 december
4.478
4.906
Reële waarde van de fondsbeleggingen
 
2007
2006
 
 
 
Stand per 1 januari
5.466
5.231
Wijzigingen:
 
 
- Verwacht rendement fondsbeleggingen
321
308
- Actuariële baten/(lasten)
(331)
25
 
 
 
Feitelijk rendement fondsbeleggingen
(10)
333
- Afwikkelingen
-
(11)
- Acquisities/verkopen
34
2
- Werkgeversbijdragen
146
119
- Werknemersbijdragen
20
19
- Koersverschillen op
buitenlandse regelingen
(32)
(16)
- Betaalde uitkeringen
(224)
(212)
- Overige wijzigingen
-
1
 
 
 
Stand per 31 december
5.400
5.466
De in de balans verwerkte wijzigingen zijn als volgt:
 
2007
2006
 
 
 
Contante waarde van afgefinancierde
verplichtingen
(4.276)
(4.685)
Reële waarde van de fondsbeleggingen
5.400
5.466
 
 
 
 
1.124
781
Contante waarde van niet-
afgefinancierde verplichtingen
(202)
(221)
 
 
 
Financieringsstatus
922
560
Niet opgenomen lasten over
verstreken diensttijd
99
107
Effect van asset ceiling
(81)
(16)
 
 
 
Nettoactiva
940
651
 
 
 
Waarvan:
 
 
- Verplichtingen (voorziening voor
vergoedingen na uitdiensttreding)
(229)
(267)
- Activa (vooruitbetaalde pensioenkosten)
1.169
918
In de balans zijn de volgende wijzigingen in de nettoactiva opgenomen:
 
2007
2006
 
 
 
Stand per 1 januari
651
160
Netto lasten verwerkt in de winst-en-verliesrekening
(11)
(13)
Gedurende het boekjaar rechtstreeks in het vermogen verwerkte actuariële baten/(lasten)
210
390
Gedurende het boekjaar rechtstreeks in het vermogen verwerkte asset ceiling
(62)
(9)
Werkgeversbijdragen
146
119
Acquisities/verkopen
2
-
Koersverschillen op buitenlandse regelingen
4
4
Overige wijzigingen
-
-
 
 
 
Stand per 31 december
940
651
In 2008 zal DSM naar verwachting €117 miljoen bijdragen aan zijn toegezegd-pensioenregelingen.
De voornaamste categorieën van pensioenfondsbeleggingen (in percentages van het totaal) worden in onderstaande tabel weergegeven:
 
2007
2006
 
 
 
Obligaties
51%
48%
Aandelen
44%
43%
Onroerend goed
5%
6%
Overig
0%
3%
De pensioenfondsbeleggingen omvatten geen gewone aandelen DSM of door DSM gebruikt onroerend goed.
De totale lasten verwerkt in de winst-en-verliesrekening zijn als volgt:
 
2007
2006
 
 
 
Aan het dienstjaar toegerekende servicekosten
92
107
Interestkosten op pensioenverplichtingen
224
209
Verwacht rendement fondsbeleggingen
(321)
(308)
Lasten over verstreken diensttijd
16
14
(Baten)/lasten uit beperkingen van regelingen en uit afwikkelingen
-
(9)
 
 
 
Kosten gerelateerd aan toegezegd-pensioenregelingen
11
13
De voornaamste actuariële veronderstellingen voor het boekjaar (gewogen gemiddeldes) zijn de volgende:
 
 
2007
 
2006
 
Nederland
Buitenland
Nederland
Buitenland
 
 
 
 
 
Disconteringsvoet
5,50%
5,00%
4,70%
4,37%
Prijsinflatie
1,75%
2,19%
1,75%
2,03%
Salarisstijging
1,75%
3,14%
1,75%
3,05%
Pensioenstijging
1,75%
1,69%
1,75%
2,00%
Verwacht rendement fondsbeleggingen
6,25%
4,5%-8,5%
5,3-6,0%
4,5-8,5%
De veronderstellingen met betrekking tot het verwachte rendement op fondsbeleggingen zijn gebaseerd op historische rendementsgegevens met betrekking tot de beleggingscategorieën waarin de fondsen van de pensioenregelingen zijn geïnvesteerd en de verwachte verdeling van de fondsen over deze categorieën op de lange termijn.
Voor het afgelopen jaar en de voorgaande jaren zijn de bedragen ultimo jaar als volgt:
 
2007
2006
2005
2004
 
 
 
 
 
Toegezegd-pensioenverplichtingen
(4.478)
(4.906)
(5.064)
(4.775)
Fondsbeleggingen
5.400
5.466
5.231
4.616
 
 
 
 
 
Financieringsstatus belegging/(verplichting)
922
560
167
(159)
 
 
 
 
 
Ervaringsaanpassingen fondsbeleggingen, boekwinst/(boekverlies)
(331)
25
430
175
Ervaringsaanpassingen pensioenverplichtingen, boekwinst/(boekverlies)
21
(94)
(149)
(407)
Aannamen aanpassing pensioenverplichtingen, boekwinst/(boekverlies)
519
459
(1)
(1)
Kosten van medische zorg en andere kosten na beëindiging dienstverband
In sommige landen, met name in de Verenigde Staten, bieden groepsmaatschappijen gepensioneerde medewerkers en hun nabestaanden naast pensioenen ook andere vergoedingen na uitdiensttreding aan. Het gaat daarbij voornamelijk om vergoedingen voor de kosten van medische zorg en levensverzekeringspremies. Sommige daarvan zijn niet afgefinancierd; in die gevallen worden goedgekeurde declaraties betaald uit de financiële middelen van de betreffende groepsmaatschappijen.
In de balans zijn de volgende bedragen opgenomen:
 
2007
2006
Contante waarde van afgefinancierde verplichtingen
(35)
(34)
Reële waarde van de fondsbeleggingen (inclusief vergoedingsrechten)
8
8
 
 
 
 
(27)
(26)
Contante waarde van niet-afgefinancierde verplichtingen
(5)
(6)
Niet verwerkte lasten over verstreken diensttijd
(1)
(1)
 
 
 
Verplichting (voorziening voor vergoedingen na uitdiensttreding)
(33)
(33)
In de winst-en-verliesrekening zijn de volgende bedragen opgenomen:
 
2007
2006
 
 
 
Aan het dienstjaar toegerekende servicekosten
2
2
Interestkosten
2
3
Verwacht rendement fondsbeleggingen en vergoedingsrechten
(1)
(1)
Lasten over verstreken diensttijd
(0)
(0)
(Baten)/lasten uit beperkingen van regelingen of uit afwikkelingen
-
-
 
 
 
Kosten gerelateerd aan regelingen voor medische zorg
3
4
De wijzigingen in de verplichting betreffende medische en andere kosten na beëindiging dienstverband die in de balans zijn verwerkt (voorziening voor vergoedingen na uitdiensttreding) kunnen als volgt worden samengevat:
 
2007
2006
 
 
 
Stand per 1 januari
(33)
(57)
 
 
 
Uitgaven verwerkt in de winst-en-verliesrekening
(3)
(4)
Rechtstreeks in het vermogen verwerkte actuariële baten/(lasten)
(2)
(1)
Betaalde uitkeringen/werkgeversbijdragen
1
24
Acquisities/verkopen
-
-
Koersverschillen
4
5
 
 
 
Stand per 31 december
(33)
(33)
De voornaamste actuariële aannames betreffende de kosten van medische zorg na beëindiging dienstverband voor het gehele jaar (gewogen gemiddeldes) zijn de volgende:
 
2007
2006
 
 
 
Disconteringsvoet
6,0%
6,0%
Prijsinflatie
3,0%
3,0%
Salarisstijging
4,0%
4,0%
Trendmatige stijging van de kosten van medische zorg (initieel)
8,0%
7,3%
Trendmatige stijging van de kosten van medische zorg (uiteindelijk)
4,75%
4,7%
Een verandering van één procentpunt in de veronderstelde trendmatige stijging van de kosten van medische zorg zou de volgende effecten hebben:
 
Toename met
één procentpunt
Afname met
één procentpunt
 
 
 
Effect op totaal van servicekosten en interestkosten, (toename)
(1)
0
Effect op toegezegd-pensioenverplichtingen, (toename)
(5)
4
Voor het afgelopen jaar en de voorgaande jaren zijn de bedragen als volgt:
 
2007
2006
2005
2004
 
 
 
 
 
Toegezegd-pensioenverplichtingen
(40)
(40)
(69)
(55)
Fondsbeleggingen (inclusief vergoedingsrechten)
8
8
13
11
 
 
 
 
 
Financieringsstatus belegging/(verplichting)
(32)
(32)
(56)
(44)
 
 
 
 
 
Ervaringsaanpassingen van toegezegd-pensioenverplichtingen, (boekverlies)
1
0
(4)
(7)
Notes