In overeenkomsten betreffende leningen met een schuldrest ultimo 2007 van €1.417 miljoen, waarvan nihil kortlopend (ultimo 2006: €1.118 miljoen, waarvan €403 miljoen kortlopend), zijn clausules opgenomen die het stellen van zekerheden beperken. De documentatie bij de obligatielening van €300 miljoen die in november 2005 is uitgegeven en de documentatie bij de obligatielening van €750 miljoen die in oktober 2007 is uitgegeven bevat een change of control-clausule. Deze geeft houders van de obligaties het recht om terugbetaling tegen nominale waarde te eisen indien 50% of meer van de DSM-aandelen in handen zijn van een derde en indien de kredietwaardigheidsrating van de onderneming daalt tot minder dan investment grade (< BBB-).

De opgenomen leningen hadden ultimo 2007 voor een bedrag van €1.316 miljoen een resterende looptijd van meer dan 5 jaar.

Op de langlopende schulden (exclusief de schulden aan kredietinstellingen) zal worden afgelost in:

In de volgende tabel zijn de leningen (exclusief schulden aan kredietinstellingen) onderverdeeld naar valuta:

De balanspost Opgenomen leningen steeg per saldo met €238 miljoen. De wijzigingen zijn als volgt te specificeren:

De wijzigingen in de reële waarde van de opgenomen leningen worden gecompenseerd door de wijzigingen in de reële waarde van de daaraan gerelateerde financiële derivaten.

Het gemiddelde effectieve interestpercentage op de in 2007 uitstaande leningenportfolio inclusief de aan de leningen gekoppelde financiële instrumenten bedroeg 4,5% (2006: 4,3%).

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de obligatieleningen:

Alle obligatieleningen zijn vastrentend.

De 6,38% EUR-lening 2000-2007 liep in december 2007 af en werd volledig afgelost.

Het vaste rentetarief van de 6,75% USD-lening 1999-2009 is omgezet in een variabel tarief door middel van renteswaps (reële-waarde-afdekkingen). Deze lening werd aangemerkt als een afdekking van een netto-investering (net investment hedge) om het valutarisico in verband met netto-investeringen in dochtermaatschappijen in USD af te dekken.

De 4% EUR-lening 2005-2015 werd omgezet naar CHF om het valutarisico in verband met netto-investeringen in dochtermaatschappijen in CHF af te dekken. Deze lening werd in 2005 ‘geprehedged’ (kasstroomafdekking) door middel van een forward starting swap hetgeen resulteerde in een lagere effectieve vaste rente van 3,66%.

De 5,25% EUR-lening 2007-2017 werd in 2007 gedeeltelijk omgezet in CHF voor een bedrag van €650 miljoen om het valutarisico in verband met netto-investeringen in dochtermaatschappijen in CHF af te dekken. Deze lening werd in 2006 en 2007 gedeeltelijk ‘geprehedged’ (kasstroomafdekking) door middel van forward starting swaps hetgeen resulteerde in een lagere effectieve vaste rente van 4,89%.

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de onderhandse leningen:

De vaste rente van de 5,51% USD-lening 2003-2013 is omgezet in een variabele rente door middel van een renteswap (reële-waarde-afdekking). In de loop van 2005 werd deze renteswap beëindigd. De hieruit voortvloeiende bate zal worden afgeschreven tot het einde van de looptijd, hetgeen resulteert in een effectief vast USD-rentepercentage van 4,29% voor de lening. Deze 5,51% USD-lening werd aangemerkt als een afdekking van een netto-investering (net investment hedge) om het valutarisico in verband met netto-investeringen in dochtermaatschappijen in USD af te dekken.

De valutacomponent van de 5,61% USD-lening 2003-2015 werd omgezet naar euro’s (kasstroomafdekking). De resulterende EUR-verplichting werd omgezet naar CHF om het valutarisico in verband met netto-investeringen in dochtermaatschappijen in CHF af te dekken.

DSM’s beleid ten aanzien van het beheersen van financiële risico’s staat beschreven in noot 23.